Sparen voor je pensioen:

ontdek hoe het Nederlandse pensioensysteem werkt!

Home › Sparen › Pensioen sparen

Het zelf opbouwen van pensioen heeft iets paradoxaals. Aan de ene kant weten we allemaal dat het belangrijk is, maar we komen vaak weifelend in actie. Daarnaast kunnen we het effectiefst voor ons eigen pensioen zorgen als ons pensioen nog een ver-van-ons-bed-show is. 

In het kort
  • Het Nederlandse pensioensysteem bestaat uit drie pijlers. In de derde pijler, zorg je zelf voor aanvullend pensioen
  • Je hebt een pensioengat zodra je toekomstige pensioen minder dan 70% van je laatste inkomen bedraagt
  • Je kunt zelf sparen voor je pensioen, of bijvoorbeeld een geblokkeerde spaarrekening (bancaire lijfrente/banksparen) afsluiten
  • Als je zelf gaat sparen, vind je bij Raisin nog rentes tot 1,50% per jaar

Met ieder jaar dat verstrijkt wordt de situatie nijpender – vaak zijn we dan te laat om nog echt verandering in onze pensioensituatie in te kunnen brengen. Een van de manieren om zelf je pensioen te regelen is door te sparen. Dit kun je zelf regelen of je kunt je geld op een geblokkeerde bankrekening parkeren, mogelijk met belastingvoordeel.

In dit artikel bekijken we eerst kort de drie pijlers van het Nederlandse pensioensysteem, gaan we dieper in op de betekenis van pensioensparen, en leggen we enkele belangrijke begrippen uit.

0,70%
p.j.
Rietumu Bank
Letland
0,35%
p.j.
Renault Bank
Frankrijk
0,90%
p.j.
Banca Progetto
Italië

Sparen voor je pensioen – het Nederlandse pensioensysteem

Het Nederlandse pensioensysteem bestaat uit drie pijlers. In Pijler 1 zorgt de overheid voor de basis van je pensioen. Hier hoef je niets voor te doen. Je bouwt zelf pensioen op via loondienst (Pijler 2). Daarnaast kun je ook voor je pensioen zorgen met een speciaal financieel product of zelf het benodigde bedrag bij elkaar verzamelen door sparen (of beleggen) voor je pensioen, in Pijler 3.

Hieronder vatten we de drie pijlers kort samen:

Pijler 1 van het Nederlandse pensioensysteem:

Het wettelijke basispensioen vanuit de overheid, de AOW-uitkering. Elke Nederlandse ingezetene, iedereen die in Nederland woont en werkt, heeft recht op dit pensioen. Het is een basisinkomen om te kunnen rondkomen. Je bouwt dit pensioenrecht op over 50 jaar, elk jaar komt er 2% bij. Het wettelijke basispensioen is de enige verplichte pijler.

Pijler 2 van het Nederlandse pensioensysteem:

Dit is de pensioenregeling vanuit je werkgever. Eenvoudig gezegd is dat het pensioen dat je opbouwt via je werk in loondienst. Hierover wordt een afspraak gemaakt tussen de werknemer en de werkgever. Deze pijler is niet verplicht, maar wordt fiscaal gestimuleerd.

Pijler 3 van het Nederlandse pensioensysteem

De derde pijler is het privé opbouwen van pensioen. Dit kun je op verschillende manieren regelen. Door te beleggen of te sparen. Zelf of met behulp van een financiële instelling. De laatste optie kan belastingvoordelen opleveren.

Lijfrente – oud en nieuw regime
Lijfrente – oud en nieuw regime

Heb je een lijfrente al tientallen jaren geleden afgesloten? Dan ben je misschien een van de gelukkigen die onder het oude regime valt. Het nieuwe regime hanteert een strenger beleid omtrent schenken en uitbetalen. Bekijk hier alle verschillen en voorwaarden van de twee regimes.

Lees meer
Eerder stoppen met werken?
Eerder stoppen met werken?

De AOW-leeftijd schuift steeds verder op. Meer en meer Nederlanders kijken naar mogelijkheden om eerder te stoppen met werken. Wat komt er financieel allemaal op je af? Hoeveel geld ga je nodig hebben – en hoe bereken je dat? Hoe zit het met de belastingen, toeslagen en de spaartaks? Lees alles wat je moet weten in ons grote artikel over eerder stoppen met werken!

Lees meer

In welke gevallen is pensioensparen slim?

Het is vooral belangrijk om zelf voor je pensioen te sparen als je een pensioentekort hebt. Vaak wordt er van uitgegaan dat je een ‘gat’ hebt als je toekomstige pensioen niet minstens 70% van je laatste inkomen bedraagt.

Het voordeel van sparen voor je pensioen is het lage risico. Een belangrijk nadeel ten opzichte van beleggen is het lagere gemiddelde rendement. Heb je nog vele jaren te gaan voordat je de AOW-leeftijd bereikt? Dan is een lijfrente bij een verzekeraar of zelf beleggen voor je pensioen misschien de betere optie.

Banksparen of zelf sparen voor je pensioen?

Wat is het verschil tussen ‘normaal’ sparen voor je pensioen en banksparen? Bij deze laatste moet het geld op een geblokkeerde spaarrekening worden gestort. Het geld kan niet vrij opgenomen worden, maar moet verplicht als pensioenvoorziening worden gebruikt.

Banksparen is een vorm van lijfrente. Bij alle lijfrentes zijn er twee fases – de opbouwfase en de uitkeringsfase. Tijdens de opbouwfase kun je maandelijks, jaarlijks of ook eenmalig een premie inleggen. Wanneer je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt hebt, komt de uitkeringsfase.

Als je zelf spaart voor je pensioen, kleven hier vooral nadelen aan vast die te maken hebben met de belasting, in zowel Box 1 als 3. Hieronder vind je een kort overzicht van de belastingtechnische nadelen en voordelen van zelf sparen voor je pensioen:

Zelf sparen voor je pensioen en Box 1

Als je besluit om zelf te sparen voor je pensioen, kun je de inleg niet aftrekken van je inkomsten in Box 1. Dit kan bij een bankspaarrekening mogelijk wel, mits je jaarruimte en/of reserveringsruimte hebt.

In dat geval betaal je pas weer belasting over dit deel zodra je bankspaarrekening uitkeert, doorgaans tegen een lager tarief nadat je de AOW-leeftijd bereikt hebt. Je geniet dus niet het voordeel van een uitgestelde belastingplicht.

Zelf sparen voor je pensioen en Box 3

Normale spaarrekeningen en spaardeposito’s worden als persoonlijk vermogen gezien. Dit betekent dat je – zodra je boven de vrijstelling, het zogenaamde heffingsvrije vermogen uitkomt – over dit vermogen spaartaks moet betalen. Ieder jaar weer. Tegoeden op een geblokkeerde bankspaarrekening zijn vrijgesteld van de Box 3-heffing.

Lijfrente of banksparen?
Lijfrente of banksparen?

Bouw je zelf aanvullend pensioen op? Dan heb je bij lijfrenten de keuze tussen banksparen en een lijfrenteverzekering. Waar bouw je meer pensioen op? Wat is de veiligste optie? En wat zijn je opties bij het uitbetalen? Vergelijk de voor- en nadelen van lijfrente en banksparen met dit artikel.

Lees meer
Jaarruimte berekenen
Jaarruimte berekenen

Zodra er nog ruimte is om extra pensioen op te bouwen, heet dit je jaarruimte. Je kunt het bedrag aan jaarruimte gebruiken om met belastingvoordeel geld in een lijfrente in te leggen. Naast je jaarruimte heb je misschien ook nog reserveringsruimte uit voorgaande jaren. Wil je precies weten hoe dit zit? Lees dan verder!

Lees meer

Hoeveel zelf sparen voor je pensioen?

Om te weten of het zinvol is om extra voor je pensioen te sparen, moet je eerst weten of je een pensioentekort (pensioengat) hebt. Op deze website van de Belastingdienst kun je jouw jaarruimte berekenen. Dit is het fiscale pensioentekort, het bedrag in de jaarruimte is het verschil tussen wat je aan pensioen mag opbouwen en wat je in de realiteit hebt opgebouwd.

Je kunt daarnaast ook nagaan hoeveel je AOW-uitkering en je pensioenafspraken uit Pijler 2 (uit loondienst) je zullen opleveren op pensioengerechtigde leeftijd. De som is het uniform pensioenoverzicht (UPO). Deze informatie vind je op mijnpensioenoverzicht.nl.

In het beste geval is je UPO minstens 70% van je huidige bruto jaarinkomen. Zit je daaronder, dan kun je ervoor kiezen om zelf extra geld te sparen of overwegen om een bankspaarrekening te openen. Lees meer in ons artikel waarin we ingaan op hoeveel pensioen je op moet bouwen.

Start met sparen

Veelgestelde vragen over pensioensparen

Pensioenbeleggen of pensioensparen?

Je kunt niet alleen zelf geld sparen of een bankspaarrekening openen, maar ook zelf je geld beleggen of je geld in een lijfrenteverzekering steken. Op de zeer lange termijn is dit waarschijnlijk de betere optie. Beleggen is riskant, maar vanwege het hogere gemiddelde rendement levert je geld zo hoogstwaarschijnlijk meer op.

Ben je slechts een paar jaar van de AOW-leeftijd verwijderd? Dan moet je rekening houden met mogelijke verliezen. Als hierdoor je pensioen in gevaar komt, kun je beter voor een veiliger spaaralternatief kiezen – zoals een depositorekening bij Raisin (met rentes tot 1,50% per jaar).

Zelf pensioen sparen: hoeveel per maand?

Dit is voor iedereen anders. Het is belangrijk om te weten hoeveel je nu al hebt per maand voor je pensioen, hoeveel je denkt nodig te hebben zodra je met pensioen gaat en hoeveel jaar je nog hebt om het verschil bij elkaar te sparen. Algemeen kun je ervan uitgaan dat je na je pensionering rond komt met 70% van je huidige brutoloon.

Je moet er natuurlijk ook rekening mee houden dat je nu vaak kosten hebt die je later niet zult hebben, zoals studerende kinderen, kinderopvang of hypotheekrente. Daarnaast speelt ook bijvoorbeeld het hebben van een partner met een eigen inkomen een rol, en individuele factoren zoals welke plannen je hebt voor je pensionering.

Wat is nettopensioensparen?

Het pensioengevend salaris via je werkgever heeft een bovengrens die door de overheid is bepaald, in 2021 bedraagt deze € 112.189. Wanneer je meer verdient, kun je naast het basispensioen via je werkgever ook een aanvullend pensioen opbouwen. Dit is het nettopensioen. Nettopensioen sparen is dan ook onderdeel van de pensioenafspraak met je werkgever, in de tweede pijler.

Wat is het verschil tussen sparen en pensioensparen?

Pensioensparen wordt vaak als synoniem gebruikt voor een bancaire lijfrente, ook wel banksparen genoemd. Dit is een speciale geblokkeerde bankrekening, die uitsluitend bedoeld is voor pensioenuitkeringen. Je kunt ook zelf sparen voor je pensioen, bijvoorbeeld met een depositorekening.

In dit geval kun je altijd bij je geld, maar geniet je geen belastingvoordeel. Je moet dus ieder jaar de spaartaks betalen als je boven de vrijstelling uitkomt en kunt stortingen niet van de belasting aftrekken.