Jaarruimte en reserveringsruimte

Het Nederlandse pensioensysteem bestaat uit drie pijlers. In de derde pijler kun je zelf voor aanvullend pensioen zorgen. Zodra je volgens de Belastingdienst jaarruimte (een pensioengat) hebt, kun je met belastingvoordeel premies inleggen in je lijfrente of bankspaarrekening. Dit is je jaarruimte en reserveringsruimte.

In het kort
  • Je jaarruimte hangt af van je bruto-inkomen, reeds opgebouwd pensioen en pensioen dat je voor dat jaar al uit winst reserveert
  • Ongebruikte jaarruimte van de afgelopen zeven jaar wordt je reserveringsruimte
  • Voor zowel je jaarruimte als reserveringsruimte gelden maximumgrenzen
  • Zzp’ers en ondernemers kunnen naast de jaarruimte ook gebruik maken van FOR (fiscale oudedagsreserve)

 

Wil je weten hoe je jaarruimte berekend wordt en wat je reserveringsruimte precies is? In dit artikel nemen leggen we uit hoe de vork in de steel zit. Meer weten over lijfrente in het algemeen? Klik dan op één van de onderstaande infocards!

Wat is jaarruimte en reserveringsruimte?

De jaarruimte is het bedrag waarmee je ieder jaar extra pensioen op kunt bouwen met belastingvoordeel. Zodra je in een jaar nog pensioen op mag bouwen van de Belastingdienst, heb je jaarruimte. Jaarruimte is slechts voor één jaar geldig, daarna wordt ongebruikte jaarruimte een deel van je reserveringsruimte voor het komende jaar.

Niet iedereen heeft de mogelijkheid om gebruik te maken van hun jaarruimte om pensioen op te bouwen met belastingvoordeel. Dit is voornamelijk afhankelijk van hoeveel pensioen je al opbouwt. Zzp’ers hebben daardoor vrijwel altijd een jaarruimte, omdat ze in de tweede pijler niets opbouwen (pensioen uit loondienst).

Wil je jaarruimte benutten voor je lijfrente, maar heb je in een belastingjaar geen fiscale jaarruimte, omdat je dat jaar genoeg pensioen opbouwt via je werkgever? Dan kun je alsnog je reserveringsruimte inzetten. De reserveringsruimte bestaat uit niet gebruikte jaarruimtes die je in de afgelopen zeven jaar opgebouwd hebt.

De reserveringsruimte en jaarruimte kun je daarnaast ook samen inzetten. Hoe wordt je jaarruimte berekend, en wat is de maximale jaarruimte en reserveringsruimte?

Berekening jaarruimte

De eenvoudigste manier om je jaarruimte snel te berekenen? Dat doe je met de online-tool van de Belastingdienst. Wil je beter begrijpen hoe je jaarruimte in elkaar steekt en zelf je jaarruimte kunnen berekenen met een formule? De formules voor het berekenen van de fiscale jaarruimte leggen we hieronder uit.

Voordat we naar de formules kijken, is het belangrijk om te weten of je ook als ondernemer/zzp’er werkzaam bent.

Urencriterium

De Belastingdienst hanteert twee formules voor het berekenen van de jaarruimte. Ondernemers en zzp’ers hebben hun eigen formule. Voor de Belastingdienst ben je een ondernemer/zzp’er zodra je:

  • Minstens 1225 uur per jaar besteedt aan je onderneming/activiteit als zzp’er
  • Daarnaast meer tijd besteedt aan je onderneming dan aan andere werkzaamheden (zoals loondienst). Deze regel is alleen van toepassing als je in alle vijf voorafgaande jaren ook een ondernemer/zzp’er was

De exacte regels en uitzonderingen kun je nalezen op deze site van de Belastingdienst.

Formule jaarruimte voor niet-ondernemers

Ben je geen ondernemer volgens de bovenstaande regels? Dan is de volgende formule van toepassing.

Formule jaarruimte uit loondienst = (13,3% × premiegrondslag) – (6,27 x factor A)

Hieronder leggen we uit wat de verschillende begrippen van de formule betekenen.

Premiegrondslag

De premiegrondslag is je bruto-inkomen. Hiervoor wordt ook een maximum gesteld. Van dit bedrag wordt een vast bedrag afgetrokken, die de AOW-franchise genoemd wordt. Dit is het bedrag wat je niet in mag zetten voor het opbouwen van pensioen, omdat je hiermee al (fictief) AOW opbouwt.

De maximumbedragen en AOW-franchisebedragen van de afgelopen jaren vind je in de onderstaande tabel.

Maximumbedragen en AOW-franchises 2018 2019 2020 2021
Maximaal bruto-bedrag (zonder aftrek AOW-franchise) € 105.075 € 107.593 € 110.111 € 112.189
AOW-franchise € 12.129 € 12.275 € 12.472 € 12.672
Maximaal bruto-bedrag (met aftrek AOW-franchise) € 92.946 € 95.318 € 97.639 € 99.517
Premiegrondslagpercentage 13,3% 13,3% 13,3% 13,3%

Je premiegrondslag kan dus in 2021 niet hoger zijn dan 13,3% × € 99.517 = 13.236.

Factor A

Van de premiegrondslag wordt daarna een bedrag afgetrokken, de Factor A. Deze Factor A wordt door je pensioenfonds of pensioenverzekeraar aan je doorgegeven samen met je jaarlijkse overzicht. Dit bedrag wordt vermenigvuldigd met een vaste constante, voor 2018 tot 2021 bedroeg deze 6,27.

De Factor A is afhankelijk van het pensioenbedrag dat je al bij elkaar gespaard/belegd hebt.

Rekenvoorbeeld – jaarruimte pensioen uit loondienst

Stel je hebt een bruto-inkomen van € 55.000. Hier kun je in Box 1 van je belastingaangifte € 10.000 van aftrekken. Volgens je pensioenverzekeraar heb je een Factor A voor dat jaar van € 900. Heb je nu jaarruimte over?

Je premiegrondslag bedraagt € 55.000 minus de AOW-franchise. Het gaat hier namelijk om het bruto-bedrag. Deze € 42.328 vermenigvuldig je met 13,3%. Zo blijft € 5629 over. Hier wordt vervolgens (6,27 × 900) = € 5643 van afgetrokken. Je hebt voor dit jaar dus geen jaarruimte.

Formule jaarruimte voor ondernemers/zzp’ers

Bij het berekenen van de jaarruimte voor ondernemers/zzp’ers wordt de volgende formule gebruikt:

Formule jaarruimte voor zzp’ers en ondernemers: (13,3% × premiegrondslag) – (6,27 x factor A) – F

Je kunt dus de bovenstaande stappen volgen. Van het resulterende bedrag wordt hierna nog een F afgetrokken. Wat is deze F?

Fiscale oudedagsreserve (FOR)

De oudedagsreserve is een bedrag dat je als ondernemer van je winst af mag trekken. De belasting hierop wordt naar de toekomst verschoven. Je mag 9,44% van je winst gebruiken, tot een maximumbedrag van € 9.395 (2021). Voor 2020 bedroeg dit bedrag € 9.218.

Bijzonder hieraan is dat je het bedrag niet opzij hoeft te zetten. Hoe je het geld uitgeeft en of je het geld daadwerkelijk in een lijfrente stopt, is aan jou. Let wel, uiteindelijk zul je de belasting moeten gaan betalen. Dit is bij een lijfrente natuurlijk ook het geval. 

Zodra het belastbare bedrag vrijkomt (zodra je stopt met je onderneming of de pensioenleeftijd bereikt), kun je er wel voor kiezen om het om te zetten in een lijfrente of banksparen.

Of het wel of niet aantrekkelijk is van deze optie gebruik te maken, bespreek je het beste met een belastingadviseur. Zorg er in ieder geval voor dat je door de aftrek later niet in financiële problemen komt.

Rekenvoorbeeld – jaarruimte pensioen als zzp’er/ondernemer

Als zzp’er heb je een winst van € 40.000 behaald. Je kiest ervoor om van de winst 5% voor je FOR in te zetten. Uit een oude loondienstbetrekking heb je een lage Factor A opgebouwd van € 100.

De premiegrondslag bedraagt 13,3% × € 40.000 = € 5320. Hier trek je vervolgens nog € 627 vanaf voor de Factor A. Van de overgebleven € 4693 wordt wederom € 2000 van de FOR afgetrokken. Je jaarruimte bedraagt nog € 2693.

Reserveringsruimte

Zelfs als je geen jaarruimte hebt, kun je nog gebruik maken van reserveringsruimte. Je reserveringsruimte bestaat uit jaarruimte die je niet opgemaakt hebt in de voorgaande zeven jaren.

Als je zowel reserveringsruimte als jaarruimte hebt, is het verstandig om eerst de reserveringsruimte op te maken. Zo voorkom je dat de reserveringsruimte in het daaropvolgende jaar vervalt. Je jaarruimte schuift door en wordt het jaar daarna nieuwe reserveringsruimte.

Ook voor de reserveringsruimte hanteert de Belastingdienst maximumgrenzen. De hoogte van het maximumbedrag is afhankelijk van je leeftijd. Bereik je binnen tien jaar (vanaf de peildatum, niet in kalenderjaren) de AOW-leeftijd? Dan is het maximumbedrag ongeveer dubbel zo hoog.

De maximale bedragen die je voor 2020 en 2021 uit je reserveringsruimte op kunt maken vind je in de onderstaande tabel.

Maximaal gebruik van reserveringsruimte AOW-leeftijd wordt niet binnen 10 jaar bereikt AOW-leeftijd wordt binnen 10 jaar bereikt
2020 € 7371 € 14.552
2021 € 7489 € 14.785

Ook zelf sparen voor je pensioen? Raisin

Heb je geen jaarruimte, maar wil je alsnog een rendement halen op je spaargeld? Via het platform van Raisin kun je spaarrekeningen afsluiten bij partnerbanken uit de hele EU. Zonder het risico van beleggen, met rentes tot 1,4% per jaar.

Daarnaast vallen alle spaarrekeningen onder een depositogarantiestelsel. De regels voor de stelsels zijn op EU-niveau geharmoniseerd. Tegoeden tot € 100.000 per klant per bank worden onder een depositogarantiestelsel gedekt.

Deposito
Deposito

Wat is een depositorekening en wat is het verschil met een ‘normale spaarrekening’. Waarom ontvang je op een deposito een hogere rente en wat zijn de voorwaarden? Lees meer over deze spaarvorm en wanneer deposito sparen slim is voor jou.

Lees meer
Depositogarantie
Depositogarantie

Om spaarders te beschermen heeft de EU regelgeving opgesteld rondom banktegoeden. Ieder land moet verplicht een depositogarantiestelsel hebben. Hiermee worden onder andere spaartegoeden gedekt. Leer de stelsels van de verschillende landen kennen.

Lees meer

Jaarruimte berekenen – FAQ

Reserveringsruimte is niet gebruikte jaarruimte van de zeven voorgaande jaren. Je kunt de reserveringsruimte inzetten voor lijfrentepremies, ook als je geen jaarruimte hebt, tot een maximum bedrag.

Was dit artikel nuttig? Ja Nee
Bedankt voor je feedback
Je kunt contact opnemen met onze klantenservice: 020 715 9296, klantenservice@raisin.nl

Voor de berekening van je jaarruimte wordt een formule gehanteerd. Hierbij spelen je opgebouwde pensioen, bruto-inkomen en eventuele reserveringen uit winst een rol.

Was dit artikel nuttig? Ja Nee
Bedankt voor je feedback
Je kunt contact opnemen met onze klantenservice: 020 715 9296, klantenservice@raisin.nl

Je jaarruimte geeft aan welk bedrag je met uitgestelde belasting in mag leggen in een lijfrente. Je betaalt pas belasting zodra het bedrag uitgekeerd wordt. Dan is de belastingvoet vaak lager.

Was dit artikel nuttig? Ja Nee
Bedankt voor je feedback
Je kunt contact opnemen met onze klantenservice: 020 715 9296, klantenservice@raisin.nl