Wat is de nominale rente?

Als je geld op een spaarrekening zet, ontvang je daarvoor een rente. Er zijn verschillende manieren om rente in te delen. Raisin legt je uit wat nominale rente betekent en wat de verschillen met effectieve en reële rente zijn. 

In het kort
  • De nominale rente is het daadwerkelijk afgesproken en ontvangen rentepercentage
  • De effectieve rente neemt ook het rente-op-rente effect mee
  • De reële rente is de nominale rente min de inflatie
  • Bij het vergelijken van spaarrekeningen moet je je niet alleen laten leiden door de nominale rente

Als je een (nieuwe) spaarrekening opent of een hypotheek afsluit, krijg je te maken met de nominale, effectieve en reële rente. Maar wat betekent dit precies? In dit artikel leggen we de verschillen uit.

Wat betekent nominale rente?

De nominale rente is het daadwerkelijk afgesproken en ontvangen rentepercentage dat spaarders op hun spaartegoed ontvangen. Je kunt de nominale rente als volgt berekenen: 

Je spaargeld bedraagt € 10.000 en je ontvangt hierop een rente van 1%. Aan het eind van het jaar krijg je dan € 100 aan rente. Dit rentepercentage is de nominale rente. 

Als je naar de nominale rente kijkt, kijk je dus alleen naar de vergoeding die spaarders op hun spaartegoed ontvangen. Aan het eind van het jaar staat er dus 1% meer op je spaarrekening.

Niet alleen bij spaartegoeden spreek je over nominale rente. Bij een hypotheek is de nominale rente de rente die per periode voor een hypotheek betaald wordt. Je spreekt de nominale rente af met de bank en deze wordt ook vermeld in de hypotheekakte.

Wat is het verschil tussen nominale, effectieve en reële rente?

Op de meeste spaarrekeningen wordt één keer per jaar rente uitbetaald. Dan is de nominale rente gelijk aan de effectieve spaarrente. Er ontstaat pas een verschil als er meerdere malen per jaar rente bijgeboekt wordt, bijvoorbeeld per kwartaal. 

Bij de effectieve rente wordt het rente-op-rente effect wel meegenomen. Klik op de onderstaande infocard om te bekijken hoe je de effectieve rente berekent:

Als de nominale rente 1% is, wil dit nog niet zeggen dat je na een jaar ook 1% meer kunt kopen. De koopkracht van het bedrag hangt af van de prijsontwikkeling van producten en diensten

Om te weten wat de reële opbrengsten op je spaargeld zijn, moet de inflatie worden meegenomen. Als de inflatie hoger is dan 1% kun je zelfs minder spullen kopen en diensten gebruiken met je geld. Om uit te rekenen wat de waarde van je spaargeld is, moet je de reële rente berekenen:

In onderstaande tabel vind je een kort overzicht van de verschillen tussen nominale, effectieve en reële rente bij een inlegbedrag van € 10.000 en een inflatiepercentage van 1% per jaar.

Vergelijking rentesoorten en daadwerkelijke ontwikkeling spaargeld Rentepercentage Bedrag na 1 jaar Bedrag na 3 jaar Bedrag na 5 jaar Bedrag na 10 jaar
Nominale rente 1,5 % € 10.150 € 10.456,78 € 10.772,84 € 11.605,41
Effectieve rente bij rentevergoeding per jaar 1,5 % € 10.150 € 10.456,78 € 10.772,84 € 11.605,41
Effectieve rente bij rentevergoeding per kwartaal (Rente-op-rente effect) 1,508% € 10.150,85 € 10.459,40 € 10.777,33 € 11.615,08
Reële rente (Nominale rente min Inflatiepercentage) 0,5 % € 10.050 (reëel bedrag) € 10.150,75 (reëel bedrag) € 10.252,51 (reëel bedrag) € 10.511,40 (reëel bedrag)

De ontwikkeling van de nominale rente

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de nominale rente en de reële rente vanaf 1981. In het begin van de jaren ‘80 was er een hoge gemiddelde nominale rente in het eurogebied maar ook een hoge inflatie. Hierdoor was de gemiddelde reële rente toch laag. 

In de grafiek is te zien hoe de gemiddelde nominale en reële rente op kortlopende deposito’s bij banken in de eurolanden en de inflatie zich sinds 1981 hebben ontwikkeld. Hier is duidelijk te zien dat de reële rente schommelt en afhankelijk is van de nominale rente en de inflatie.

Het vergelijken van spaarrekeningen

Bij het vergelijken van spaarrekeningen moet je dus verder kijken dan alleen de nominale rente. Het gaat er om wat je daadwerkelijk ontvangt: de effectieve spaarrente. Als je gaat sparen is het dus ook verstandig om te kijken wanneer de rente wordt bijgeschreven. Raisin kan je hierbij helpen.

Raisin werkt samen met partnerbanken in andere EU-landen en biedt verschillende mogelijkheden om te sparen: klassieke spaarrekeningen, spaarrekeningen met voorwaarden en termijndeposito’s.

Spaarrekening
Spaarrekening

Je wilt weten wat voor soort rekening geschikt is om jouw spaardoelen waar te maken? Verschillende spaarrekeningen bieden verschillende voorwaarden en rentepercentages. Raisin helpt je bij het vinden van de beste optie.

Lees meer
Deposito
Deposito

Wat is een depositorekening en wat is het verschil met een ‘normale spaarrekening’? Waarom ontvang je op een deposito een hogere rente en wat zijn de voorwaarden? Lees meer over deze spaarvorm en wanneer deposito sparen slim is voor jou.

Lees meer
Depositogarantie
Depositogarantie

Om spaarders te beschermen heeft de EU regelgeving opgesteld rondom banktegoeden. Ieder land moet verplicht een depositogarantiestelsel hebben. Hiermee worden onder andere spaartegoeden gedekt. Leer de stelsels van de verschillende landen kennen.

Lees meer