Renteontwikkeling – situatie in 2021

HomeKennisbank › Renteontwikkeling

Lage rentes zijn goed voor bedrijven maar slecht voor spaarders. Hoge rentes zorgen voor hogere hypotheeklasten maar lagere huizenprijzen. Rentes spelen een essentiële rol in onze economie en de huidige lage rentes hebben belangrijke gevolgen voor iedereen.

In het kort
  • Er zijn verschillende soorten rente. De belangrijke rentes in Nederland hangen samen met de Euribor-referentierente
  • De actuele rente is historisch laag
  • Er is geen reden om aan te nemen dat de rentes significant gaan stijgen in de komende periode
  • Spaarrentes in andere EU-landen zijn vaak nog hoger dan in Nederland

In dit artikel leggen we eerst kort uit wat de verschillende soorten rentes zijn en hoe deze samenhangen. Vervolgens laten we de ontwikkeling van spaarrentes in de afgelopen jaren in Nederland zien en leggen we uit wat je de komende jaren kunt verwachten.

Verschillende soorten rentes

In zekere zin hangen alle rentes met elkaar samen. Hoe lager de spaarrente die consumenten ontvangen, hoe lager de geldmarktrente, de hypotheekrente en de interbancaire rentes. Voordat we toelichten hoe deze verschillende rentes elkaar beïnvloeden, vind je hieronder een beknopte uitleg van deze rentes:

Rentesoort Wordt betaald door... Wordt betaald aan... Voorbeeld
Spaarrente (creditrente) Banken Rekeninghouders De rente die een rekeninghouder ontvangt op een spaarrekening
Spaarrente (debetrente/negatieve rente) Rekeninghouders Banken De rente die een rekeninghouder moet betalen voor geld op een spaarrekening
Geldmarktrente/kapitaalmarktrente (korte rente/lange rente) Lenende partij Uitlenende partij Rente die een bank ontvangt op staatsleningen
Hypotheekrente Hypotheeknemer Hypotheekverstrekker Hypotheek op een koopwoning

Waarom hangen al deze rentes sterk met elkaar samen? Omdat geld niet altijd evenveel waard is. Als er veel geld beschikbaar is op de markt en weinig vraag, is de beloning (rente) die de uitlenende partij (bank, rekeninghouder) ontvangt lager. Is geld schaars en de vraag hoog? Dan stijgen de rentes weer.

Renteverloop – de Euribor als referentie

Een goede leidraad voor alle verschillende soorten rentes in Nederland – spaarrentes, geldmarktrentes en hypotheekrentes – is de Euribor (Euro Interbank Offered Rate). Deze referentierente geeft het gemiddelde van de interbancaire rentes – rentes die banken elkaar berekenen – van een aantal grote banken in de eurozone weer.

Als Bank A besluit om geld uit te lenen aan Bank B, dan ontvangt Bank A hiervoor een rente. Bij een langere looptijd van de lening, ontvangt Bank A doorgaans een hogere rente. 

Waarom is de Euribor een goede graadmeter van alle verschillende soorten rentes? Omdat een bank geen hoge spaarrente zal bieden, als deze bank tegen een zeer lage of zelfs negatieve rente geld kan lenen van een andere bank. Als geld zo ‘goedkoop’ is, kan een bank daarnaast bijvoorbeeld ook tegen een lage rente een hypotheek verstrekken.

Doorgaans geldt dus: hoe lager de Euribor, hoe lager de rentes die consumenten en bedrijven ontvangen en betalen. Op spaargeld, leningen op de korte termijn, hypotheken enzovoort.

Reële rente op spaargeld
Reële rente op spaargeld

Zolang je geen negatieve rente betaalt, verlies je op z’n minst geen geld. Toch? Helaas is de reële rente niet hetzelfde als de nominale rente. Door inflatie kan je geld zelfs bij een positieve rente ieder jaar minder waard worden. Hoe zit dit precies? Ontdek waarom iedereen (meer) rekening zou moeten houden met de reële rente.

Lees meer
Nominale rente op spaargeld
Nominale rente op spaargeld

Zowel bij spaartegoeden als bij hypotheken spreken economen over nominale rente. Maar wat houdt dit precies in? En wat heeft dat voor gevolgen voor jouw spaargeld of je hypotheeklasten? We leggen alles uit wat je moet weten over de nominale rente.

Lees meer
Effectieve rente op spaargeld
Effectieve rente op spaargeld

Bij het berekenen van de effectieve rente over je spaargeld, wordt het rente-op-rente effect meegenomen. Als je gaat sparen is het dus ook verstandig om te kijken wanneer en hoe vaak de rente wordt bijgeschreven. In dit artikel vind je een rekenvoorbeeld voor het berekenen van de effectieve rente.

Lees meer

Euribor – ontwikkeling

Hoe heeft de Euribor zich in de afgelopen tijd ontwikkeld? In de onderstaande grafiek zie je het verloop van de Euribor (looptijd van 1 maand).

Bron: De Nederlandsche Bank

De grafiek laat duidelijk zien dat de Euribor in de afgelopen jaren bijzonder laag staat. Al sinds 2015 is de Euribor zelfs negatief. Dit betekent dat uitlenende banken de lenende banken geld betalen om hun geld daar te parkeren.

Ook voor spaarders klinkt dit bekend. De negatieve rentes die banken moeten betalen om hun geld ‘s nachts te stallen, worden nu doorberekend aan spaarders. Als banken van andere banken geld ontvangen om geld te lenen, is er minder reden om aantrekkelijke rentes te bieden aan spaarders. Ze krijgen het immers elders goedkoper.

Renteontwikkeling spaarrente

De historisch lage spaarrentes zijn ook goed zichtbaar in de onderstaande grafiek. Waar je in juni 2008 nog bijna 3% op je spaarrekening ontving, was dit in juni 2020 al gedaald tot net boven het nulpunt.

Bron: De Nederlandsche Bank

Renteontwikkeling hypotheken

Omdat er veel geld in omloop is, kunnen banken ook gemakkelijker hypotheken verstrekken aan klanten. In de onderstaande grafiek is de gemiddelde hypotheekrente op alle uitstaande hypotheken weergegeven (dus niet alleen op nieuw afgesloten hypotheken).

Bron: De Nederlandsche Bank

Renteontwikkeling – vooruitzichten

Niemand kan in de toekomst kijken. Vooral op macroeconomisch gebied zijn voorspellingen ingewikkeld. Grote financiële instellingen en bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank gaan er vanuit dat de rente in de komende tijd stabiel zal blijven.

Voor de hypotheekmarkt betekent dit dat de rente op hypotheken met een korte of lange looptijd en op hypotheken met een variabele rente waarschijnlijk gelijk zullen blijven.

Er is geen reden om een positieve renteontwikkeling op de korte of lange termijn te verwachten. De Nederlandse spaarrente wordt gedrukt door verschillende factoren. Er is minder vraag naar spaargeld (minder investeringen) en heel veel aanbod (onder andere door de vergrijzing).

Als de Euribor ongeveer op het gelijke peil blijft in de komende jaren, is het aannemelijk dat de kapitaalmarktrente (bijvoorbeeld op staatsleningen van 10 jaar) ook gelijk blijft. In 2021 is de kapitaalmarktrente vaak onder het nulpunt gedoken.

“Het ruime monetaire beleid – veelal als reactie op een lage inflatie en als stimulans voor de ­economie – heeft de rente vervolgens nog verder gedrukt. In het licht van deze ontwikkelingen lijkt de lage rente een fenomeen dat nog wel een tijd bij ons zal zijn.”

Bron: Klaas Knot, President van De Nederlandsche Bank

Reageren op dalende rentes – Raisin

Het zal je niet verbazen dat de rentes in andere EU-landen op het moment ook niet bijzonder hoog zijn. Ook hier volgen de ontwikkelingen grotendeels de ontwikkelingen van de Euribor als referentierente. Toch ontvangen spaarders in verschillende EU-landen wel nog een gezonde rente.

Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat er minder aanbod beschikbaar is op de markt of er meer vraag is naar spaargeld. Bij Raisin vind je rentes tot maar liefst 1,50% per jaar op depositorekeningen en 0,35% op spaarrekeningen.

Depositorekening
Depositorekening

Wat is een depositorekening en wat is het verschil met een ‘normale spaarrekening’? Waarom ontvang je op een deposito een hogere rente en wat zijn de voorwaarden? Lees meer over deze spaarvorm en wanneer deposito sparen slim is voor jou.

Lees meer
Depositogarantiestelsels binnen de EU
Depositogarantiestelsels binnen de EU

Om spaarders te beschermen heeft de EU regelgeving opgesteld rondom banktegoeden. Ieder land moet verplicht een depositogarantiestelsel hebben. Hiermee worden onder andere spaartegoeden gedekt. Leer de stelsels van de verschillende landen kennen.

Lees meer
Spaarrekeningen
Spaarrekeningen

Je wilt weten wat voor soort rekening geschikt is om jouw spaardoelen waar te maken? Verschillende spaarrekeningen bieden verschillende voorwaarden en rentepercentages. Raisin helpt je bij het vinden van de beste optie.

Lees meer