Renteontwikkeling in 2023

HomeKennisbank › Renteontwikkeling

Lage rentes zijn goed voor bedrijven maar slecht voor spaarders. Hoge rentes zorgen voor hogere hypotheeklasten maar lagere huizenprijzen. Rentes spelen een essentiële rol in onze economie en de momenteel stijgende rentes hebben belangrijke gevolgen voor iedereen.

In het kort
  • Er zijn verschillende soorten rente. De belangrijke rentes in Nederland hangen samen met de Euribor-referentierente
  • De actuele rente is historisch hoog
  • Spaarrentes in andere EU-landen zijn vaak nog hoger dan in Nederland

Lees over wat de verschillende soorten rentes zijn en hoe deze samenhangen. Ontdek vervolgens wat de ontwikkeling van spaarrentes in de afgelopen jaren in Nederland laat zien en wat je de komende jaren kunt verwachten.

Verschillende soorten rentes

In zekere zin hangen alle rentes met elkaar samen. Hoe lager de spaarrente die consumenten ontvangen, hoe lager de geldmarktrente, de hypotheekrente en de interbancaire rentes. Voordat we toelichten hoe deze verschillende rentes elkaar beïnvloeden, vind je hieronder een beknopte uitleg van deze rentes:

Rentesoort Wordt betaald door... Wordt betaald aan... Voorbeeld
Spaarrente (creditrente) Banken Rekeninghouders Rente ontvangen op een spaarrekening
Spaarrente (debetrente/negatieve rente) Rekeninghouders Banken Rente te betalen voor een spaarrekening
Geldmarktrente/kapitaalmarktrente (korte rente/lange rente) Lenende partij Uitlenende partij Ontvangen rente op staatsleningen
Hypotheekrente Hypotheeknemer Hypotheekverstrekker Hypotheek op een koopwoning

Waarom hangen al deze rentes sterk met elkaar samen? Omdat geld niet altijd evenveel waard is. Als er veel geld beschikbaar is op de markt en weinig vraag, is de beloning (rente) die de uitlenende partij (bank, rekeninghouder) ontvangt lager. Is geld schaars en de vraag hoog? Dan stijgen de rentes weer.

Renteverloop – de Euribor als referentie

Een goede leidraad voor alle verschillende soorten rentes in Nederland – spaarrentes, geldmarktrentes en hypotheekrentes – is de Euribor (Euro Interbank Offered Rate). Deze referentierente geeft het gemiddelde van de interbancaire rentes – rentes die banken elkaar berekenen – van een aantal grote banken in de eurozone weer.

Als Bank A besluit om geld uit te lenen aan Bank B, dan ontvangt Bank A hiervoor een rente. Bij een langere looptijd van de lening, ontvangt Bank A doorgaans een hogere rente. 

Waarom is de Euribor een goede graadmeter van alle verschillende soorten rentes? Omdat een bank geen hoge spaarrente zal bieden, als deze bank tegen een zeer lage of zelfs negatieve rente geld kan lenen van een andere bank. Als geld zo ‘goedkoop’ is, kan een bank daarnaast bijvoorbeeld ook tegen een lage rente een hypotheek verstrekken.

Doorgaans geldt dus: hoe lager de Euribor, hoe lager de rentes die consumenten en bedrijven ontvangen en betalen. Op spaargeld, leningen op de korte termijn, hypotheken enzovoort.

Reële rente op spaargeld
Reële rente op spaargeld

Zolang je geen negatieve rente betaalt, verlies je op z’n minst geen geld. Toch? Helaas is de reële rente niet hetzelfde als de nominale rente. Door inflatie kan je geld zelfs bij een positieve rente ieder jaar minder waard worden. Hoe zit dit precies? Ontdek waarom iedereen (meer) rekening zou moeten houden met de reële rente.

Lees meer
Nominale rente op spaargeld
Nominale rente op spaargeld

Zowel bij spaartegoeden als bij hypotheken spreken economen over nominale rente. Maar wat houdt dit precies in? En wat heeft dat voor gevolgen voor jouw spaargeld of je hypotheeklasten? We leggen alles uit wat je moet weten over de nominale rente.

Lees meer
Effectieve rente op spaargeld
Effectieve rente op spaargeld

Bij het berekenen van de effectieve rente over je spaargeld, wordt het rente-op-rente effect meegenomen. Als je gaat sparen is het dus ook verstandig om te kijken wanneer en hoe vaak de rente wordt bijgeschreven. In dit artikel vind je een rekenvoorbeeld voor het berekenen van de effectieve rente.

Lees meer

Euribor – ontwikkeling

Hoe heeft de Euribor zich in de afgelopen tijd ontwikkeld? In de onderstaande grafiek zie je het verloop van de Euribor (looptijd van 1 maand).

Bron: De Nederlandsche Bank

De grafiek laat duidelijk zien dat de Euribor in de afgelopen jaren bijzonder laag heeft gestaan. Vanaf 2015 tot midden 2022 was de Euribor zelfs negatief. Dit betekent dat uitlenende banken de lenende banken geld betalen om hun geld daar te parkeren.

De negatieve rentes die banken moesten betalen om hun geld ‘s nachts te stallen, werden doorberekend aan spaarders. De Euribor en de spaarrente staan inmiddels historisch hoog.

Renteontwikkeling spaarrente

De historisch lage spaarrentes zijn ook goed zichtbaar in de onderstaande grafiek. Na jaren van nul en negatieve rentes, zijn de spaarrentes sinds juli 2022 stijgende en bij sommige banken zijn de rentes hoger dan van voor de financiële crisis van 2008.

Bron: De Nederlandsche Bank

Renteontwikkeling hypotheken

Omdat er veel geld in omloop was, konden banken ook gemakkelijker hypotheken verstrekken aan klanten. In de onderstaande grafiek is de gemiddelde hypotheekrente op alle uitstaande hypotheken – dus niet alleen op nieuw afgesloten hypotheken- tot 2020 weergegeven.

Bron: De Nederlandsche Bank

Renteontwikkeling – vooruitzichten

Niemand kan in de toekomst kijken. Vooral op macroeconomisch gebied zijn voorspellingen ingewikkeld. Grote financiële instellingen zoals de Europese Centrale Bank gaan er vanuit dat de rente na meerdere verhogingen binnen een jaar tijd in de komende tijd stabiel zal blijven.

Voor de hypotheekmarkt betekent dit dat de rente op hypotheken met een korte of lange looptijd en op hypotheken met een variabele rente waarschijnlijk zullen stijgen.

De ECB rente is in 12 maanden en acht stappen van een nulrente verhoogd tot 3,75% Ondanks recente renteverhogingen bij de Nederlandse grootbanken, blijft deze achter bij de spaarrentes in andere EU landen. De Nederlandse spaarrente wordt bepaald door verschillende factoren. Er is minder vraag naar spaargeld (minder investeringen) en heel veel aanbod (onder andere door de vergrijzing).

Als de Euribor blijft stijgen in de komende jaren, is het aannemelijk dat de kapitaalmarktrente (bijvoorbeeld op staatsleningen van 10 jaar) ook zal stijgen. In 2021 dook de kapitaalmarktrente nog vaak onder het nulpunt.

“Het huidige monetaire beleid – veelal als reactie op een hoge inflatie  – heeft de rente opgestuwd. In het licht van deze ontwikkelingen lijkt een hogere rente een fenomeen dat nog wel een tijd bij ons zal zijn.”

Bron: Klaas Knot, President van De Nederlandsche Bank

Profiteer van stijgende rentes – Raisin

Door een historisch hoge ECB zitten de spaarrentes na jaren van nul- en negatieve rentes eindelijk weer flink in de lift. Vooral in andere EU-landen ligt de spaarrente bijzonder hoog zijn. 

Bij Raisins partnerbanken vind je rentes tot maar liefst 4,40% per jaar op depositorekeningen en 3,00% op spaarrekeningen.

Depositorekening
Depositorekening

Wat is een depositorekening en wat is het verschil met een ‘normale spaarrekening’? Waarom ontvang je op een deposito een hogere rente en wat zijn de voorwaarden? Lees meer over deze spaarvorm en wanneer deposito sparen slim is voor jou.

Lees meer
Depositogarantiestelsels binnen de EU
Depositogarantiestelsels binnen de EU

Om spaarders te beschermen heeft de EU regelgeving opgesteld rondom banktegoeden. Ieder land moet verplicht een depositogarantiestelsel hebben. Hiermee worden onder andere spaartegoeden gedekt. Leer de stelsels van de verschillende landen kennen.

Lees meer
Spaarrekeningen
Spaarrekeningen

Je wilt weten wat voor soort rekening geschikt is om jouw spaardoelen waar te maken? Verschillende spaarrekeningen bieden verschillende voorwaarden en rentepercentages. Raisin helpt je bij het vinden van de beste optie.

Lees meer