Negatieve rente: moet ik rente betalen over mijn spaargeld?

In 2021 zijn steeds meer (vermogende) Nederlanders negatieve rentepercentages op spaargeld gaan betalen. Meer banken hebben de grenzen voor negatieve rentes verlaagd. Komt er straks ook een negatieve rente voor particulieren met minder geld?

In het kort
  • Na een opmars in 2021, hanteren in 2022 alle grotere banken een negatieve rente op tegoeden boven de € 100.000
  • Er is weinig reden om aan te nemen dat het hierbij blijft, of dat de spaarrente gaat stijgen. Meer negatieve rente aankondigingen zijn in de komende maanden te verwachten
  • De negatieve rente bedraagt bij vrijwel alle banken -0,5% op jaarbasis
  • De meeste banken kijken voor het berekenen van de negatieve rente naar het tegoed per rekening; ABN AMRO rekent alle tegoeden samen
0,70%
p.j.
Rietumu Bank
Letland
0,25%
p.j.
Renault Bank
Frankrijk
1,00%
p.j.
Banca Progetto
Italië

Overzicht van negatieve rentes bij Nederlandse banken (stand van 5 januari 2022)

Negatieve rente vanaf... > € 0 > € 100.000 > € 250.000 > € 500.000
ABN AMRO (totaal van alle saldi) Geen -0,5% -0,5% -0,5%
Bunq Geen € 0,04 per € 1000 boven € 100.000 € 0,04 per € 1000 boven € 100.000 € 0,04 per € 1000 boven € 100.000
ING Geen -0,5% -0,5% -0,5%
KNAB Geen -0,5% -0,5% -0,5%
Nationale-Nederlanden Geen -0,5% -0,5% -0,25%
Rabobank Geen -0,5% -0,5% -0,5%
Rabo GroenSparen -0,5% -0,5% -0,5% -0,5%
Triodos Bank € 2 per maand voor rekeninghouders > 18 € 2 per maand voor rekeninghouders > 18 + -0,5% € 2 per maand voor rekeninghouders > 18 + -0,5% € 2 per maand voor rekeninghouders > 18 + -0,5%
Van Lanschot Geen -0,5% -0,5% -0,5%
Volksbank (ASN, SNS, RegioBank) Geen -0,5% -0,5% -0,5%

Negatieve rente in januari 2022: wat staat ons te wachten?

Wordt 2022 het jaar waarin de rentes weer gaan stijgen? Voorlopig hoeven we daar nog niet op te rekenen. Vorige maand besloot de Europese Centrale Bank (ECB) nog om de rentes niet naar boven bij te stellen. Omdat de spaarrente sterk samenhangt met de depositorente van de ECB, gloort er nog geen licht aan het eind van de spaartunnel.

Vanaf 1 januari 2022 zijn zelfs nog meer Nederlanders negatieve rente gaan betalen. Alle spaarders met een totaalsaldo van boven de € 100.000 betalen nu bij de ABN AMRO -0,50% rente over het deel boven de nieuwe grens van een ton. Bij geen enkele grotere bank in Nederland kun je nog terecht met spaartegoeden boven een ton, zonder daarvoor ‘beloond’ te worden met een boeterente.

Wat is negatieve rente?

‘Negatieve spaarrente’ kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Hieronder leggen we enkele sleutelbegrippen uit:

  • Negatieve (credit)rente: betekent dat de negatieve rente door de bank aan haar spaarder wordt doorgerekend. Dit is de negatieve rente waarover de media op het moment bericht.
  • Nulrente: een rentevoet die rond de nul procent schommelt. De meeste Nederlandse banken hebben hun rente al op of vlak boven de nul geplaatst.
  • Negatieve nominale rente: dit is een negatieve marktrente. Nominale rente is de rente die een bank je biedt over je spaargeld.
  • Negatieve reële rente: reële rente is de nominale rente met aftrek van de inflatie. Inflatie zorgt ervoor dat je geld, dus ook je spaargeld, minder waard wordt. In Nederland schommelt de inflatie doorgaans tussen 1 en 3%, wat vele malen hoger is dan de beste rentevoet die Nederlandse banken bieden. Eigenlijk hebben we in Nederland dus al veel langer te maken met waardeverlies op spaargeld.

Waarom negatieve rente?

De negatieve rente komt voor een groot deel voort uit het ECB-beleid. Het is de ECB die met haar monetair beleid de depositorente bepaalt, dat is de rente die banken betalen op het geld dat ze ’s nachts verplicht bij de ECB stallen. Deze boeterente stelt de ECB in omdat ze zo veel mogelijk geld in omloop binnen de economie willen.

In het geval van deflatie, stellen consumenten aankopen uit omdat ze weten dat producten in de toekomst goedkoper zullen worden. Hierdoor komt er minder geld in de economie terecht en kunnen bedrijven in de problemen komen. Ook om deflatie te vermijden, wordt de rente negatief gehouden door de ECB.

Maar dit is volgens economen echter niet de enige oorzaak van negatieve rente. De vergrijzing zorgt voor een spaartsunami. Veel babyboomers zijn op pensioen of leunen tegen de pensioenleeftijd aan. Zij hebben dus heel wat kapitaal opgebouwd.

Bovendien potten heel wat landen, vooral in Azië, grote financiële reserves op. Dit doen ze uit angst voor een nieuwe financiële crisis. Dit geld wordt in vorm van staatsleningen verpacht in Europa en de VS.

Door beide fenomenen worden banken, ook nog meer dan tien jaar na de laatste financiële crisis, als het ware overspoeld door spaargeld. Vaak weten ze zich met dit geld geen blijf en daardoor willen ze sparen ontraden en verlagen ze de rente.

Negatieve reële rente – ook een nulrente kost geld

De rentestanden op spaarrekeningen en termijndeposito’s komt nauwelijks boven de 0% uit. De gemiddelde inflatie is dus (een stuk) hoger dan de rente die je op sparen ontvangt. In de realiteit betekent dit dat je vaak al tegen een negatieve rente spaart. Zodra banken spaarrentes onder nul laten zakken, betaal je nog eens extra bovenop wat je al verliest door de inflatie.

Negatieve spaarrente verbieden?

Ondertussen gaan er steeds meer stemmen op om een negatieve rente op spaargeld te verbieden. In België bijvoorbeeld is een negatieve spaarrente verboden en is het verplicht om spaarders een minimumrente van 0,01% en een jaarlijkse getrouwheidspremie van 0,10% te bieden.

De Consumentenbond dringt bijvoorbeeld aan op een dergelijk verbod op negatieve rente, op zijn minst tot een bedrag van € 100.000. Een wettelijk verbod lijkt echter momenteel nog niet aan de orde.

Wat te doen met spaargeld in 2021?
Wat te doen met spaargeld in 2021?

Van beleggen tot een huis kopen, van spaarrekening tot kleinkind. Raisin heeft 11 tips voor je spaargeld. Wij beantwoorden je vragen. Kun je beter schulden aflossen of je hypotheek? Hoe zorg je ervoor dat je geld meer waard wordt? Daarnaast vertellen we ook wat je vooral niet moet doen.

Lees meer

Voorlopig neemt de ECB de druk voor particuliere spaarders weg

Het rentebeleid van de ECB drukt de winsten van de banken omlaag. Rabobank boekte in 2020 de helft van de nettowinst van 2019. ABN Amro leed zelfs een verlies van 45 miljoen euro, na een winst van 2 miljard in 2019. Het parkeren van spaargeld bij de ECB kost banken zo’n 2 miljard per jaar aan negatieve rente.

De ECB voerde in oktober 2019 een systeem in, tiering genoemd. In het “2-tier” systeem wordt een deel van het geld dat de banken bij de ECB laten overnachten ontzien. Hierop moet dus geen boeterente worden betaald.

Mocht de ECB (her)overwegen de rente nog lager dan -0,5% te zetten, dan verlaagt dit opnieuw de winstverwachtingen van veel banken. Dan kan ervoor zorgen dat ook particulieren negatieve rentes gaan betalen.

Negatieve spaarrente – wat kunnen spaarders ondernemen?

Je geld thuis bewaren is geen verstandige optie om een mogelijke negatieve rente op je spaarrekening te compenseren. Veiligheid is het grootste voordeel dat sparen biedt. Door het lage risico verkiezen veel mensen sparen nog steeds boven investeren. Dat hoeft niet te betekenen dat je een negatieve spaarrente moet accepteren.

Hieronder leggen we kort vier gemakkelijke alternatieven voor je (Nederlandse) spaarrekening uit.

 

 

De meest eenvoudige manier om negatieve rente te voorkomen? Parkeer (een deel van je) spaargeld in een andere EU-land. Met Raisin is dit eenvoudig. Ook in andere EU-landen profiteer je van de veiligheid van een depositogarantiestelsel. Tegoeden tot € 100.000 per klant en bank – of het equivalent in de lokale valuta – worden gegarandeerd.

Je kunt er ook voor kiezen om je geld over meerdere banken in Nederland te verdelen. Zo ontloop je voor het deel van je geld dat boven de limiet uitkomt de negatieve rente. Let wel, vanwege de spaartaks en inflatie, ‘verlies’ je ook bij een nulrente ieder jaar geld.

Overweeg je hypotheek af te lossen. Zo verlaag je de hypotheekdruk en investeer je in overwaarde van je eigen huis. Let wel: je bespaart weliswaar al een klein bedrag iedere maand in de vorm van lagere hypotheeklasten, maar het geld komt pas ‘vrij’ zodra je verkoopt.

Zolang je genoeg spaargeld aanhoudt, kun je ook besluiten een deel van je geld te beleggen. Vooral voor het beleggen in ETF’s hoef je geen expert te zijn. Beleggen levert echter nooit een gegarandeerd resultaat op; hier moet je zeker rekening mee houden.

ETF’s
ETF’s

ETF’s zijn een eenvoudig beleggingsconcept. Ontwikkeld zodat beleggers gemakkelijk risico kunnen spreiden. Verreweg de meeste ETF’s zijn indextrackers. In de volksmond worden de begrippen door elkaar gebruikt. Maar wat is een ETF eigenlijk? Waar liggen kansen en waar moeten (beginnende) beleggers goed op letten?

Lees meer
Sparen of hypotheek aflossen?
Sparen of hypotheek aflossen?

Zodra de rente die je ontvangt op spaargeld lager is dan je hypotheekrente, moet je aflossen. Toch? Aflossen is vaak, maar zeker niet altijd de beste optie. Raisin legt uit wanneer je beter af kunt lossen en waarom je toch beter je spaargeld (deels) behoudt.

Lees meer
Zeven alternatieven voor sparen
Zeven alternatieven voor sparen

De rente is historisch laag. Spaarders gaan op zoek naar alternatieven. Je kunt bijvoorbeeld je hypotheek aflossen, of gaan beleggen. Raisin heeft 7 populaire alternatieven voor sparen op een rijtje gezet. Van trading met veel risico tot veilig sparen in het buitenland.

Lees meer
Sparen in het buitenland
Sparen in het buitenland

In veel landen ontvang je een hogere rente op je spaargeld dan in Nederland. Toch is het vaak ingewikkeld om een rekening te openen. Ontdek hoe je met Raisin wel eenvoudig en veilig kunt sparen in het buitenland.

Lees meer
Depositogarantiestelsels binnen de EU
Depositogarantiestelsels binnen de EU

Om spaarders te beschermen heeft de EU regelgeving opgesteld rondom banktegoeden. Ieder land moet verplicht een depositogarantiestelsel hebben. Hiermee worden onder andere spaartegoeden gedekt. Leer de stelsels van de verschillende landen kennen.

Lees meer

Dit denkt de Nederlander over een negatieve rente op hun spaarrekening

De negatieve rente blijft niet dus zonder gevolgen voor de Nederlandse spaarder. Sparen in Nederland brengt nu al erg weinig op en dat houdt veel van onze landgenoten ‘s nachts wakker. Uit een representatieve bevraging die YouGov uitvoerde in opdracht van Raisin, komen deze zorgen naar boven: maar liefst 58% vreest niet genoeg voor hun pensioen te kunnen sparen.

Van alle respondenten bestempelt 85% de situatie dan ook als oneerlijk, ongeveer drie op de vier Nederlanders vindt dat de overheid of de centrale banken moeten ingrijpen. Opvallend is ook dat het vertrouwen in de Nederlandse banken een grote deuk gekregen heeft.

Standpunten in Nederland

Wat doet de Nederlander dan als de negatieve rente op hun spaarrekening realiteit wordt? 24% van de ondervraagde Nederlanders stelt dat ze niet op zoek gaan naar een beter rendement voor hun spaargeld, echter ongeveer hetzelfde aantal (21%) is op zoek naar alternatieve manieren om zijn spaargeld te investeren, zoals aandelen, obligaties of een hypotheek aangaan, 16% stelt raad te vragen bij familie en vrienden over wat met hun spaargeld moet gebeuren.

Een onderzoek bij 7000 panelleden van de Consumentenbond komt tot gelijkaardige resultaten. 23% zegt in eerste instantie op zoek te gaan naar een bank die wel nog rente geeft. Dit kan makkelijk via het spaarplatform van Raisin, waar we je toegang bieden tot de beste spaarrentes uit heel Europa.

Slechts 16% van de panelleden stelt niets te zullen doen, met andere woorden hun geld bij dezelfde bank aan te houden. Beleggen of een hypotheek aflossen scoren beiden rondom de 10%.

Het is opvallend dat best veel Nederlanders er over denken het geld van de bank te halen en het thuis te bewaren. Maar liefst 1 op de 5 respondenten geeft aan dit te willen doen. Dit is echter geen goed idee. Grote bedragen thuis bewaren is gevaarlijk, je loopt het risico op diefstal of verlies en hebt geen enkele garantie dat je het geld terug zult zien eens het weg is.

 

Beste spaarrentes

FAQ

Wat is het verschil tussen nominale en reële negatieve rente?

Wanneer nominale rente negatief is, is de marktrente op zich negatief. De bank of kredietverlener stelt je dus een negatieve rente voor. Bij reële negatieve rente kan de marktrente, dus de aangeboden rente op spaargeld positief zijn, maar is de opbrengst op sparen op zich per saldo negatief door aftrek van het inflatiepercentage. Dit is heb je in realiteit dus toch een negatieve rente op je spaarrekening.

Waarom is de rente negatief?

De depositorente is negatief door het expansieve monetaire beleid van de ECB. De overvloed aan spaargeld op de markten en de lage inflatie drukken de rente echter ook verder naar omlaag.

Waarom zakt de spaarrente steeds verder bij de Nederlandse banken?

Dit komt door het rentebeleid van de ECB, al jaren staat de depositorente die zij inschrijft erg laag, dit zet de winst van de banken onder druk omdat deze moeten betalen op het spaargeld dat ze bij de ECB stallen. Hierdoor verlagen banken de rente die ze spaarders gunnen.

Wordt mijn spaargeld gevrijwaard van een negatieve rente bij de banken?

Momenteel is een verbod op negatieve rente nog niet aan de orde. Veel (groot)banken laten spaarders al betalen voor het parkeren van hun geld. Vanaf 1 januari 2021 is de situatie voor spaarders bij veel banken nog nadeliger geworden.

Is de negatieve rente aftrekbaar?

Helaas is de negatieve rente niet aftrekbaar in Box 1 of Box 3. Dit omdat de Nederlandse Belastingdienst met een zogenaamd fictief rendement werkt. Het daadwerkelijk behaalde rendement op spaargeld heeft geen invloed op de belastingen.

Waar vind ik nog een bank met een goede rente?

Dat kan buiten de Nederlandse grenzen.  Door het op Europees niveau geharmoniseerde nationale wettelijke depositogarantiestelsels worden in de Europese Unie spaartegoeden gegarandeerd tot € 100.000 per klant per bank. De deposito’s van Raisin leveren meer op en hebben dus dit opvangnet!

Wat is negatieve spaarrente?

De spaarrente is negatief wanneer een bank de rentevoet op sparen onder nul laat zakken. In de praktijk betekent dit dat je moet betalen voor het geld dat je op je spaarrekening hebt, in plaats van te worden beloond met een positieve rente. Een reële negatieve rente is er echter al vanaf het moment dat de inflatie hoger is dan de rente die je op je spaargeld ontvangt.

Wat zal de Nederlander doen bij een negatieve spaarrente?

Eén op de vier Nederlanders zal een bank zoeken met een betere spaarrente, dat lukt dan misschien niet in Nederland. Maar via het online spaarplatform van Raisin heb je toegang tot de beste spaarrentes van Europa. Opvallend is het het aantal Nederlanders dat zijn geld thuis zal bewaren. Dat is geen goed idee, het risico dat je je geld verliest, is groot. Bovendien moet je geld dat je thuis bewaart, aangeven aan de belastingen vanaf het bedrag van € 534.