Lijfrente afkopen en overdragen

Levert je lijfrente uit een lijfrenteverzekering niet op wat je ervan verwacht? Of heb je het geld plotseling dringend nodig? Dan kun je ervoor kiezen om je lijfrente af te kopen, of om te zetten naar een ander pensioenproduct. Zoals banksparen of een andere lijfrente.

In het kort
  • Als je een lijfrenteverzekering stopzet vóór de overeengekomen datum, heet dat afkopen
  • Je kunt een lijfrente omzetten naar een ander pensioenproduct, of uit laten keren
  • Als je een lijfrente uitkeert, krijg je te maken met revisierente (bovenop de belasting in Box 1)
  • Overweeg goed of afkopen de moeite waard is, de belasting kan oplopen tot 69,50%

Het is zeer waarschijnlijk dat je belastingvoordeel genoten hebt bij het betalen van je lijfrentepremies. Als je jouw lijfrente afkoopt, krijg je mogelijk te maken met een ‘verboden handeling’. Lees in dit artikel meer over de voorwaarden en belastingregels bij het afkopen van je lijfrente.

Lijfrente afkopen – uitleg

Het ‘afkopen’ van een lijfrente roept verwarring op bij veel mensen. Je hoeft zelf namelijk niet direct extra geld te betalen bij het afkopen van je lijfrente. Afkopen is bij lijfrenteverzekeringen een synoniem voor ‘stopzetten’ en het bedrag in één keer laten uitkeren.

Jouw bijdrage aan het afkopen wordt afgetrokken van het opgebouwde kapitaal in je lijfrenteverzekering. Het overgebleven bedrag is de ‘afkoopwaarde’. Over deze bruto afkoopwaarde moet je vervolgens belasting betalen en een mogelijke boete, de ‘revisierente’.

Lijfrente afkopen – twee opties

Wil je jouw lijfrente stopzetten? Dan heb je twee opties. Je kunt ervoor kiezen om het bedrag over te laten zetten naar een nieuw pensioenproduct. Zoals bijvoorbeeld banksparen. Of je krijgt het bedrag in één keer uitgekeerd.

Hieronder nemen we deze twee opties onder de loep en leggen we de voor- en nadelen uit.

Lijfrente afkopen en omzetten – naar banksparen of een andere lijfrente

Je bent ontevreden over je huidige lijfrenteverzekering, of je wilt om een andere reden je lijfrente omzetten? Dan kan dit naar een ander pensioenproduct. Zoals banksparen of een andere lijfrente.

Het bedrag dat je ingelegd hebt in je lijfrente, is geblokkeerd. Dit houdt in dat het alleen overeenkomstig de belastingregels ingezet mag worden. In dit geval dus alleen voor je pensioen.

Banksparen
Banksparen

Ook bij de bank kun je een lijfrente opbouwen. Op een bankspaarrekening staat je geld vast tot je AOW. Daarna wordt het opgespaarde saldo uitgekeerd. Wat zijn de voorwaarden voor banksparen? En hoe zit het met de belastingen? Raisin heeft alles wat je moet weten over banksparen op een rijtje gezet.

Lees meer
Lijfrente of banksparen
Lijfrente of banksparen

Bouw je zelf aanvullend pensioen op? Dan heb je bij lijfrenten de keuze tussen banksparen en een lijfrenteverzekering. Waar bouw je meer pensioen op? Wat is de veiligste optie? En wat zijn je opties bij het uitbetalen? Vergelijk de voor- en nadelen van lijfrente en banksparen met dit artikel.

Lees meer

Lijfrente afkopen voor een hypotheek?

Kun je jouw lijfrente afkopen om het te gebruiken om je hypotheek af te lossen? Het korte antwoord is ja, maar met dezelfde gevolgen als bij normaal afkopen. Je hypotheek is niet het doel waarvoor je belastingvoordeel ontvangen hebt. Je krijgt dus hoogstwaarschijnlijk met een flinke naheffing te maken.

Belastingvrij lijfrente omzetten?

Wil je zonder belastingheffing een lijfrente omzetten? Dan moet het bedrag door je verzekeraar direct overgemaakt worden naar de nieuwe verzekeraar of de bankrekening van je bankspaarrekening. In dit geval betaal je geen revisierente (boete) of Box 1-belasting bij de Belastingdienst. De overige voorwaarden blijven hetzelfde.

Lijfrente afkopen – uitkering aan jezelf

Heb je direct geld nodig? Dan kun je ervoor kiezen om je lijfrente af te kopen en het bedrag aan jezelf uit te keren. Dit is altijd mogelijk, maar heeft flinke gevolgen – afhankelijk van je persoonlijke situatie. Allereerst bekijken we de gevolgen voor de belasting.

Belasting bij lijfrente afkopen – Box 1

Koop je een lijfrente af? Dan krijg je te maken met inkomstenbelasting. Het afkoopbedrag wordt bij je belastingaangifte in Box 1 geteld. Omdat het een extra bedrag is, valt het dus in de hoogste schijf die jij aan belasting betaalt. Ga dus uit van het toptarief, en niet het gemiddelde belastingbedrag.

Belasting bij lijfrente afkopen – revisierente

Zodra je je lijfrente afkoopt en daarmee een ‘verboden handeling’ begaat, betaal je revisierente. Deze rente bedraagt maximaal (en meestal) 20%. Van het volledige brutobedrag, over alle premies die je belastingvrij ingelegd hebt.

Belasting bij lijfrente afkopen – voorbeeld

Johan heeft in de afgelopen tien jaar € 50.000 ingelegd. Hij wil het bedrag van zijn lijfrente nu in één keer uit laten keren. Hij geeft in 2021 € 45.000 op als inkomsten, na aftrek van kosten. Hoeveel blijft over van zijn bruto opgespaarde bedrag van € 65.000?

Het volledige brutobedrag wordt opgeteld bij Box 1. Over het deel tot € 68.508 betaalt hij 37,1%. Hierboven betaalt hij 49,50%. In dit geval dus € 8721 + € 20.539. De Box 1 belasting bedraagt € 29.260. Daarnaast betaalt hij 20% over € 65.000. Nog eens € 13.000 extra.

Van de € 65.000 houdt Johan € 22.740 over. De belastingdruk bedraagt in dit geval maar liefst 65%.

Lijfrente afkopen – uitzonderingen

Op de bovenstaande situatie zijn uitzonderingen van toepassing. Over lijfrenten tot € 4547 (2020: € 4475) betaal je geen revisierente. Ook het afkopen van een pensioenrecht van minder dan € 474,11 per jaar is vrijgesteld. 

Daarnaast zijn premies die je ingelegd hebt in een oud-regime-lijfrente vrijgesteld. Dit zijn doorgaans lijfrenten die ondertussen al bijna 30 jaar oud zijn (peildatum vóór 16 oktober 1990). Ook in geval van arbeidsongeschiktheid kan het zo zijn dat je vrijgesteld wordt.

Op deze pagina van de Belastingdienst vind je meer details (meest recente handleiding, van 2019).

Oud en nieuw regime
Oud en nieuw regime

Heb je een lijfrente al tientallen jaren geleden afgesloten? Dan ben je misschien een van de gelukkigen die onder het oude regime valt. Het nieuwe regime hanteert een stuk strengere beleid omtrent schenken en uitbetalen. Bekijk hier alle verschillen en voorwaarden van de twee regimes.

Lees meer

Sparen? Raisin

Wil je een deel van je geld niet vastzetten in een lijfrente? En flexibeler tot je beschikking hebben? Dan is het goed om alsnog een hoge rente te ontvangen. Zo vang je de spaartaks en inflatie (voor een deel) op.

In Nederland ontvang je bij de (groot)banken vrijwel geen rente meer. Raisin werkt samen met partnerbanken uit de hele EU. Elders in de EU ontvang je via Raisin nog rentes tot maar liefst 1,50% per jaar.

Een extra voordeel? Anders dan bij lijfrenteverzekeringen, valt je spaargeld onder een depositogarantiestelsel. Tegoeden tot € 100.000 per klant per bank zijn verzekerd. Recent hebben veel Nederlanders gemerkt dat ook lijfrenteverzekeraars om kunnen vallen.

Deposito
Deposito

Wat is een depositorekening en wat is het verschil met een ‘normale spaarrekening’. Waarom ontvang je op een deposito een hogere rente en wat zijn de voorwaarden? Lees meer over deze spaarvorm en wanneer deposito sparen slim is voor jou.

Lees meer
Depositogarantie
Depositogarantie

Om spaarders te beschermen heeft de EU regelgeving opgesteld rondom banktegoeden. Ieder land moet verplicht een depositogarantiestelsel hebben. Hiermee worden onder andere spaartegoeden gedekt. Leer de stelsels van de verschillende landen kennen.

Lees meer

Lijfrente – veelgestelde vragen:

  • Kan ik lijfrente afkopen?

Ja, je kunt een lijfrente afkopen. In dit geval betaal je doorgaans belasting in Box 1 over de uitkering en een revisierente.

  • Voor- en nadelen van afkopen lijfrente?

Zodra je een lijfrente afkoopt, heb je het bedrag direct tot je beschikking. Helaas krijg je vaak te maken met een zeer hoge belastingdruk over de premies die je van de belasting afgetrokken hebt.

  • Wat is een verboden handeling bij lijfrente?

Als je jouw lijfrente afkoopt zonder aan een uitzondering te voldoen, bega je een verboden handeling. Een verboden handeling wordt door de Belastingdienst bestraft met een boete. 

  • Kan ik een lijfrente afkopen voor mijn hypotheek?

Ja, dit kan. Je krijgt dan wel met dezelfde belastingregels te maken die gelden als je de lijfrente direct op je bankrekening laat storten.